. 4 - شيپور حيات و آغاز رستاخيز
سپس جهان ديگرى كه قابليت بقا و ابديت داشته باشد, بر پا مى شود ؛ (23) « يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيرَْ الْأَرْضِ وَ السَّمَاوَاتُ وَ بَرَزُواْ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ »
« روزى كه زمين به زمين ديگر و آسمانها [به آسمانهاى ديگر] مبدل شود، و [مردم] در برابر خداى يگانه قهار ظاهر شوند. »
« وَ مَا قَدَرُواْ اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَ الْأَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَمَةِ وَ السَّمَاوَاتُ مَطْوِيَّاتُ بِيَمِينِهِ سُبْحَانَهُ وَ تَعَلىَ عَمَّا يُشْرِكُونَ »
« و خدا را آن چنان كه بايد ارج ننهادند، حال آن كه در روز قيامت زمين يكجا در قبضه او و آسمانها پيچيده شده به دست اوست.
او منزّه است و برتر از آنچه [با وى] شريك مىگردانند. »
« أَسمِْعْ بهِِمْ وَ أَبْصِرْ يَوْمَ يَأْتُونَنَا لَاكِنِ الظَّلِمُونَ الْيَوْمَ فىِ ضَلَالٍ مُّبِينٍ »
« لَّقَدْ كُنتَ فىِ غَفْلَةٍ مِّنْ هَاذَا فَكَشَفْنَا عَنكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ »
« [گفته شود:] واقعا كه از اين [روز] در غفلت بودى، اينك از تو پردهات را برداشتيم پس ديدهات امروز تيزبين است. »
و صحنه گيتى با نور الهى روشن مى گردد ؛ (24) « وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبهَِّا وَ وُضِعَ الْكِتَابُ وَ جِاْىءَ بِالنَّبِيِّنَ وَ الشهَُّدَاءِ وَ قُضىَِ بَيْنهَُم بِالْحَقِّ وَ هُمْ لَا يُظْلَمُونَ »
« و زمين به نور پروردگارش روشن گردد، و كارنامه [اعمال در ميان] نهاده شود، و پيامبران و شاهدان را بياورند،
و ميانشان به حق داورى گردد و بر آنان ستم نرود. »
و شيپور حيات به صدا در مِی آيد ؛ (25) « وَ نُفِخَ فىِ الصُّورِ فَصَعِقَ مَن فىِ السَّمَاوَاتِ وَ مَن فىِ الْأَرْضِ إِلَّا مَن شَاءَ اللَّهُ ثمَُّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَى فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنظُرُونَ »
« و در صور دميده شود، پس هر كه در آسمانها و هر كه در زمين است بىجان افتد، مگر كسى كه خدا بخواهد.
سپس بار ديگر در آن دميده شود و به ناگاه آنها به پا خيزند و [با نگرانى] نگاه كنند. »
« وَ تَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَئذٍ يَمُوجُ فىِ بَعْضٍ وَ نُفِخَ فىِ الصُّورِ فجََمَعْنَاهُمْ جَمْعًا »
« و در آن روز آنها را چنان رها كنيم كه در يكديگر موج زنند، و همين كه در صور دميده شد آنها را چنان كه بايد جمع مىكنيم. »
« وَ نُفِخَ فىِ الصُّورِ ذَالِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ »
« و در صور دميده شود. اين است روز وعده [ى عذاب]. »
« يَوْمَ يَسْمَعُونَ الصَّيْحَةَ بِالْحَقِّ ذَالِكَ يَوْمُ الخُْرُوجِ »
« روزى كه صيحه [ى رستاخيز] را به حق مىشنوند. آن [روز] روز بيرون شدن [از قبرها] است. »
« يَوْمَ يُنفَخُ فىِ الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا »
« روزى كه در صور دميده شود، پس گروه گروه بياييد. »
« فَإِنمََّا هِىَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ »
« ولى اين بازگشت تنها با يك نهيب واقع مىشود. »
« فَإِذَا هُم بِالسَّاهِرَةِ »
« پس به ناگاه همگى بر عرصه محشر ظاهر مىشوند. »
« فَإِذَا نُقِرَ فىِ النَّاقُورِ »
« پس چون در صور دميده شود. »
« فَإِنَّمَا هِىَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ فَإِذَا هُمْ يَنظُرُونَ »
« پس آن تنها يك صيحه است و بس، و به ناگاه همه آنها [برخيزند و] بنگرند. »
و همه انسانها (بلكه حيوانات نيز) ؛ (26) « وَ مَا مِن دَابَّةٍ فىِ الْأَرْضِ وَ لَا طَئرٍِ يَطِيرُ بجَِنَاحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُكُم مَّا فَرَّطْنَا فىِ الْكِتَابِ مِن شىَْءٍ ثُمَّ إِلىَ رَبهِِّمْ يحُْشرَُونَ »
« و هيچ جنبندهاى در زمين و هيچ پرندهاى كه با دو بال خويش پرواز مىكند نيست، مگر اين كه آنها [نيز] گروههايى مانند شما هستند.
ما در اين كتاب از [توضيح] چيزى فروگذار نكردهايم، آنگاه [همه] به سوى پروردگارشان محشور مىگردند. »
« وَ إِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ »
« و آنگاه كه درندگان گرد آورده شوند. »
در يك لحظه, زنده مى شوند ؛ (27) « وَ يَوْمَ نُسَيرُِّ الجِْبَالَ وَ تَرَى الْأَرْضَ بَارِزَةً وَ حَشَرْنَاهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنهُْمْ أَحَدًا »
« و روزى كه كوهها را به حركت در آوريم، و زمين را صاف و هموار بينى، و آنان را گرد آوريم و هيچ يك از آنها را فروگذار نكنيم. »
« وَ لِلَّهِ غَيْبُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا أَمْرُ السَّاعَةِ إِلَّا كلََمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ إِنَّ اللَّهَ عَلىَ كُلِّ شىَْءٍ قَدِيرٌ »
« و غيب آسمانها و زمين از آن خداست، و كار قيامت جز مانند يك چشم بر هم زدن يا نزديكتر از آن نيست همانا خدا بر هر چيزى قادر است. »
« وَ مَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كلََمْحِ بِالْبَصَرِ »
« و فرمان ما جز يك فرمان نيست، چون چشم بر هم زدنى. »
« يَوْمَ يُنفَخُ فىِ الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا »
« روزى كه در صور دميده شود، پس گروه گروه بياييد. »
و سراسيمه و هراسان ؛ (28) « وَ نُفِخَ فىِ الصُّورِ ذَالِكَ يَوْمُ الْوَعِيدِ »
« و در صور دميده شود. اين است روز وعده [ى عذاب]. »
همانند ملخها و پروانگانى كه در هوا منتشر مى شوند ؛ (29) « يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَرَاشِ الْمَبْثُوث »
« روزى كه مردم مانند پروانگان پراكنده باشند »
« خُشَّعًا أَبْصَارُهُمْ يخَْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدَاثِ كَأَنهَُّمْ جَرَادٌ مُّنتَشِرٌ »
« در حالى كه چشمانشان فرو شكسته، از قبرها بيرون مىآيند، گويى آنان ملخهاى پراكندهاند.
با سرعت ؛ (30) « يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنهُْمْ سِرَاعًا ذَالِكَ حَشْرٌ عَلَيْنَا يَسِيرٌ »
« روزى كه زمين به سرعت از [روى] آنها بشكافد [و از قبرها خارج گردند]. اين گردآوردنى است كه بر ما آسان است.»
« يَوْمَ يخَْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدَاثِ سِرَاعًا كَأَنهَُّمْ إِلىَ نُصُبٍ يُوفِضُونَ »
« روزى كه از گورها شتابان برآيند، گويى كه [چون تيرى] به سوى نشانهها مىدوند. »
به سوى محضر الهى روانه مى گردند ؛ (31) « وَ نُفِخَ فىِ الصُّورِ فَإِذَا هُم مِّنَ الْأَجْدَاثِ إِلىَ رَبِّهِمْ يَنسِلُونَ »
« و [بار ديگر] در صور دميده شود و به ناگاه از قبرها شتابان به سوى پروردگار خويش روان شوند. »
« إِلىَ رَبِّكَ يَوْمَئذٍ المُْسْتَقَرُّ »
« آن روز قرارگاه [نهايى] به سوى پروردگار توست. »
« إِلىَ رَبِّكَ يَوْمَئذٍ الْمَسَاقُ »
« آن روز، روز رانده شدن به سوى پروردگار تو [براى حساب] است. »
و همگى در صحنه عظيمى فراهم می آيند ؛ (32) « وَ تَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَئذٍ يَمُوجُ فىِ بَعْضٍ وَ نُفِخَ فىِ الصُّورِ فجََمَعْنَاهُمْ جَمْعًا »
« و در آن روز آنها را چنان رها كنيم كه در يكديگر موج زنند، و همين كه در صور دميده شد آنها را چنان كه بايد جمع مىكنيم. »
« يَوْمَ يجَْمَعُكمُْ لِيَوْمِ الجَْمْعِ ذَالِكَ يَوْمُ التَّغَابُنِ وَ مَن يُؤْمِن بِاللَّهِ وَ يَعْمَلْ صَالِحًا يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيَِّاتِهِ
وَ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تجَْرِى مِن تحَْتهَِا الْأَنْهَارُ خَلِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَالِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ »
« روزى كه شما را براى روز حشر گرد مىآورد، آن روز، روز حسرت و زيان است. و هر كس به خدا ايمان بياورد
و كار شايسته كند، بدىهايش را از او بزدايد و او را به باغهايى كه از پاى درختانش نهرها جارى است در آورد،
كه در آن جاودانه بمانند. اين كاميابى بزرگ است. »
« اللَّهُ لَا إِلَاهَ إِلَّا هُوَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلىَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثًا »
« خداوند جز او معبودى نيست. قطعا شما را به روز رستاخيز كه شكى در [وقوع] آن نيست گرد خواهد آورد،
و چه كسى در سخن راستگوتر از خداست؟ »
« قُل لِّمَن مَّا فىِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ قُل لِّلَّهِ كَتَبَ عَلىَ نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَيَجْمَعَنَّكُمْ
إِلىَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ الَّذِينَ خَسِرُواْ أَنفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ »
« بگو: آنچه در آسمانها و زمين است براى كيست؟ بگو: از آن خداست. او رحمت را بر خود مقرّر داشته و مسلما شما را در روز قيامت
كه شكى در آن نيست گرد مىآورد. كسانى كه خويشتن را در زيان افكندند ايمان نمىآورند. »
« رَبَّنَا إِنَّكَ جَامِعُ النَّاسِ لِيَوْمٍ لَّا رَيْبَ فِيهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيعَادَ »
« پروردگارا! به يقين، تويى گرد آورندهى مردمان براى روزى كه ترديدى در آن نيست، [چرا كه] خدا خلف وعده نمىكند. »
« إِنَّ فىِ ذَالِكَ لاََيَةً لِّمَنْ خَافَ عَذَابَ الاَْخِرَةِ ذَالِكَ يَوْمٌ مجَّْمُوعٌ لَّهُ النَّاسُ وَ ذَالِكَ يَوْمٌ مَّشْهُودٌ »
« قطعا در اين [يادآورىها] براى كسى كه از عذاب آخرت مىترسد عبرتى است. آن [روز] روزى است
كه مردم براى آن گرد آورده شوند و آن [روز] روز حضور و شهود است. »
و غالباً مى پندارند كه توقفشان در عالم برزخ به اندازه يك ساعت يا يك روز و يا چند روز بوده است . (33) « وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ مَا لَبِثُواْ غَيرَْ سَاعَةٍ كَذَالِكَ كاَنُواْ يُؤْفَكُونَ »
« و روزى كه رستاخيز بر پا شود، مجرمان سوگند خورند كه جز ساعتى توقف نكردهاند.
[در دنيا هم] اين گونه به انحراف كشيده مىشدند. »
« كَأَنهَُّمْ يَوْمَ يَرَوْنهََا لَمْ يَلْبَثُواْ إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضحَُئهَا »
«روزى كه آن را ببينند [پندارند كه]، گويى توقفشان [در دنيا] جز شامگاهى يا بامدادى بيش نبوده است. »
« وَ يَوْمَ يحَْشُرُهُمْ كَأَن لَّمْ يَلْبَثُواْ إِلَّا سَاعَةً مِّنَ النهََّارِ يَتَعَارَفُونَ بَيْنهَُمْ قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ كَذَّبُواْ بِلِقَاءِ اللَّهِ وَ مَا كاَنُواْ مُهْتَدِينَ »
« و روزى كه آنها را گرد مىآورد، چنان كه گويى تنها ساعتى از روز در دنيا بودهاند، [در حدى كه] يكديگر را ببينند و شناسايى كنند.
[بنابر اين] كسانى كه لقاى خدا را دروغ شمردند زيان كردند و هدايت نيافتند. »
« يَوْمَ يَدْعُوكُمْ فَتَسْتَجِيبُونَ بحَِمْدِهِ وَ تَظُنُّونَ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا قَلِيلًا »
« روزى كه شما را فرا مىخواند، پس با ستايش او اجابتش مىكنيد، و مىپنداريد كه جز اندكى [در دنيا] توقف نكردهايد. »
« يَتَخَفَتُونَ بَيْنهَُمْ إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا عَشْرًا »
« ميان خود آهسته با هم مىگويند: شما در دنيا جز ده روز به سر نبردهايد. »
« نحَّْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً إِن لَّبِثْتُمْ إِلَّا يَوْمًا »
« ما داناتريم به آنچه مىگويند آنگاه كه رهيافتهترين آنها مىگويد: فقط يك روز ماندهايد. »
« قَالُواْ لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسَْلِ الْعَادِّينَ »
« گويند: يك روز يا پارهاى از يك روز به سر برديم، پس از حسابگران بپرس. »
« فَاصْبرِْ كَمَا صَبرََ أُوْلُواْ الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَ لَا تَسْتَعْجِل لهَُّمْ كَأَنهَُّمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُواْ إِلَّا سَاعَةً مِّن نهََّارِ
بَلَاغٌ فَهَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفَاسِقُون »
« پس صبر كن همانگونه كه پيامبران اولو العزم صبر كردند، و شتاب [در عقوبت] آنان مكن. روزى كه آنچه را وعده داده مىشوند ببينند،
[احساس مىكنند كه] گويى جز ساعتى از يك روز [در دنيا] نبودهاند. [اين] ابلاغى است. پس آيا جز مردم نافرمان هلاك مىشوند؟ »
______________________________________
23ـ ابراهيم 48/, زمر 67/, مريم 38/, ق 22/.
24ـ زمر 69/.
25ـ زمر 68/, كهف 99/, ق 20/ـ42, نبا 18/, نازعات 13/ـ14, مدثر 8/, صافات 19/.
26ـ انعام 38/, تكوير 5/.
27ـ كهف 47/, نحل 77/, قمر 50/, نبا 18/.
28ـ ق 20/.
29ـ قارعه 4/, قمر 7/.
30ـ ق 44/, معارج 43/.
31ـ يس 51/, مطففين 30/, القيامه 12/, 30, و نيز رجوع كنيد به آيات ((حشر)) و ((نشر)) و ((لقا الله)) و ((رجوع الى الله)) و ((رد الى الله)).
32ـ كهف 99/, تغابن 9/, نسا 87/, انعام 12/, آل عمران 9/, هود 103/.
33ـ روم 55/, نازعات 46/, يونس 45/, اسرا 52/, طه 103 ـ 104, موئمنون 113/, احقاف 35/.