سلام به دوست عزیز و هدفمندم .
حالا شد یه چیزی / دقیقا تمام چیزایی رو که منتظرش بودم رو گفتی و معلوم شد بحث می خواد به کجا بره .
اینکه با این صراحت و صداقت دغدغه های خودت رو ابراز کردی ارزشمنده و این شاید سوالات و دغدغه های خیلی از ما باشه .
هم می خواستم بصورت کلی جواب پست رو بدم و هم مایلم بعضی از نکات رو یکی یکی بریم جلو (با اینکه می دونم اینا رو فقط برای مشخص شدن هدف گفتی ولی
رعایت ادب اقتضا میکنه که بی جواب نگذاریم) :
نقل قول:
قبول داری جامعه دارای مشکله؟ و جامعه ای که طبق دستور های اسلام اداره بشه نباید دچار این مشکلات باشه؟ پس یک جای کار مشکل داره!
می خوام بدونم کجای کار مشکل داره!
قبول دارم ، پس احتمال میدیم این جامعه بصورت
کامل با دستورات اسلام اداره نمیشه و اینم دوتا دلیل داره :
1- عدم شناخت صحیح قوانین اسلام
2- عدم دانایی کافی در تطبیق این قوانین بر مشکلات روز و به کار نبردن روش صحیح در استفاده از این قوانین
نقل قول:
- چرا باید افراد محجبه ی واقعی توی جامعه ی شیعه ی ایرانی کمتر از ترکیه باشن؟ (آمار جدید افراد محجبه ی ترک رو 60 درصد توی ذهنمه، می دونین که اونجا افراد یا محجبه هستن و یا بی حجاب و مثل ما 600 تا حالت بینش وجود نداره!!)
- چرا باید خیلی از دخترای ایرانی بسیار بدتر از روسپی های غربی آرایش کنن؟
- چرا آرایش کردن به یک عادت بین جامعه ی دختر های ایرانی تبدیل شده در حالیکه توی غرب تقریبا مختص پیر زن هاس؟
- چرا دخترای شیعه ی لبنانی به محجبه بودن خودشون افتخار می کنن و دخترای ایرانی ...
همه این مشکلات ممکنه دلایل بسیاری داشته باشند که یکیش مواردی باشه که از دین سرچشمه می گیره (بهتره بگیم دین داران)
مشکلات فرهنگی و عادات و عقده های روانی و روحی و سایر موارد جامعه شناختی رو نباید غافل شد که فعلا در بحث ما نمی گنجه
نقل قول:
آیا زمان معصومین (ع) حجاب بر کنیز، افراد پیر، کفار و اهل کتاب -چه مسافر و چه ساکن حکومت اسلامی- واجب بوده؟ و آیا این واجب بودن اجرا هم میشده، یعنی در صورت سرپیچی مجازات میشدن؟
- زمان معصومین (ع) مجازات بد حجاب و یا بی حجاب چی بوده؟
- برای بد حجابی و یا بی حجابی حکومت حق داره دخالت کنه؟ تا چه حدی؟ (حکومت توی هر چیزی که دلش بخواد می تونه دخالت کنه ولی به اسم دین و خدا و پیغمبر ؟؟؟)
- آیا برخورد با بد حجابی جزء اصول دینیه؟ چه کسی صلاحیت این برخورد رو داره؟ میشه حین تذکر دادن و یا سوار گشت ارشاد کردن مرتکب حرام شد؟ (وقتی که مدعی پیروی از امامی هستیم که دق کردن رو به دلیل شنیدن خبر خارج کردن خلخال از پای زن یهودی جایز می دونه، با دیدن فیلم برخورد وحشیانه با دختری بد حجاب توسط کارگزار حکومت اسلامی باید چه کار کنیم؟ و امیرالمومنین (ع) چه کاری رو جایزه می دونن اینجا؟)
حکومت اسلامی وظیفه داره که در جلوگیری از فساد در جامعه فعالیت کنه .
اما نکته مهم در روش هاست !
نقل قول:
حدود حجابی که توی دین اومده چقدره؟
اینا رو جلوتر توضیح میدم
نقل قول:
- آیا همه ی مشکلات ما حل شده و همین یه قلم برخورد با بدحجابی باقی مونده؟
این یک جوابی جدای از موارد بالا داره که در مورد حکومت گفتم ، بالاخره رسیدگی به همه مشکلات در همه ابعاد لازمه اما از راهش!!
اولین کلمه ای که از بنده خواهید شنید مخالفت با
برخورد هست . (با همون مصادیقی که در ذهن ما آشناست)
شیوه امر به معروف و نهی از منکر ائمه(ع) خشونت و کتک و بدون علت یابی حمله کردن نبوده . قصدشون اولا هدایت خود اون فرد بوده
و به تبعش پاکی و هدایت جامعه .
اما الان برعکس شده ، خود فرد و احساس او نادیده گرفته میشه و به بهانه جامعه و اینکه چون اسلامی هستیم پس شما نباید ابروی ما رو ببرید خیلی کارها میشه .
دلایلی که بنده پیدا کردم از نحوه برخورد معصومین با نادیده گرفتن احکام ، در موارد مختلف متفاوت بوده اما چون بی حجابی در اون موقع انچنان رواج و نمودی نداشته بالتبع روایات کمتری هم به ما رسیده ، و چون اصلا حکومتی به اون صورت در دست معصومین نبوده لذا ما با کمبود دلیل در این موارد مواجه هستیم .
اما مثلا برخورد امام علی .ع با اراذلی که به تعبیر امروزی سر 4 راه وای میسادن و مزاحم می شدن برخورد کنترلی و بازدارندگی بوده .
بالاخره دختران اون روز هم بیکار نبودن و در دلبری خیلی کارا می کردن که مورد نهی امام قرار گرفته بود (حتی اینکه مردم در کوچه و خیابون قاطی هم راه میرن و وول می زنن و تاکید به جدا شدن راهروی مردان و زنان شده برای همین برخوردها)
اما روش معصومین مطمئنا بی خطا و بهتر از همه زمان هاست .
نقل قول:
چرا این حدود زمان های مختلف متفاوت میشن؟ (انتخابات/ راهپیمایی روز قدس/ راهپیمایی 22 بهمن و ...) یعنی حکم خدا و حدودش به مناسبت های حکومتی 1400 سال بعد از پیغمبر (ص) بستگی داره؟
- چرا حجابی که توی اسلام یک امتیازه، یک افتخاره به این وضعیت رسیده شده؟


بحثی که در مورد حدود حجاب در پست های قبلی گفته شده فکر می کنم کافی بوده باشه اما برای مرور و نتیجه گیری چند نکته رو عرض می کنم
تا بعدش برسیم به سالخوردگان و کنیزان و...
با بحثی که در آیات شد ، مشخص شد که خمار (روسری) و جلباب ( مقنعه بلند و چادر مانند) هردو واجب هستند .
اولی برای پوشاندن موی سر و روی سینه و دورگردن و گوش ها / و دومی برای حفظ بدن ( از سر تا پا) .
اما احکام خدا هیچ وقت یکطرفه نیست ، به مرد گفته چشمت را بپوشان ، به زن هم گفته چشمت را بپوشان
بعد فرموده ، حجاب را هم رعایت کنید ، هم در پوشش حکم داده و هم در نگاه کردن .
(دقیقا همون نکته ای که شما هم قبلا اشاره کرده بودی ، که با کسی که نگاه بدی داره هم باید برخورد بشه)
مثالش جالبه ، یه روزی در سفر حج ، پیامبر اکرم (ص) روی شتری نشسته بودند و پشتشون هم یک جوانی نشسته بود روی شتر
یک زن جوانی میاد و سوالی می پرسه در مورد احکام حج ، بعد پیامبر جوابشو میده و برمیگرده میبینه جوانی که پشته سرش هست
با یک نگاه خاصی به این زن خیره شده و اون زن هم داره حالت نگاهش عوض میشه ، پیامبر به ارامی صورت اون جوون رو به سمت دیگه ای می چرخونن
و میگن که از حلول شیطان میان این دو جوان ترسیدم .
(این حدیث رو جلوتر هم می خواستم بگم در مورد حدود حجاب ، چون کامل توضیح داده که اون زن چه حجابی داشت و حجابش کامل بود
اما لزوما حجاب کامل ، برطرف کننده شهوت نمی تونه باشه ، و باید در نگاه هم کنترل داشت، برای همین احکام دوطرفه است
و چون تذکری به اون خانم داده نشده نشوندهنده این هست که حجابش مشکلی نداشته ، اما مشکل جای دیگه بوده)
اما می خواستم توجه بدم به این برخورد پیامبر که با چه ارامی و محبتی صورت او رو برگردوند .
حالا شاید اگر ما بودیم ، یک لگد آبدار می زدیم و اون بد بخت رو از بالای شتر مینداختیم پایین که : خجالت بکش مگه خودت خوارمادر نداری

اینجوری هم استخوناش می شکست و هم حالش از هر چی دین و ایمان بود به هم می خورد !
از بحث خارج نشیم ، داشتم آیات رو می گفتم که
قل للمومنین یغضوا من ابصارهم (نگاه رو تاکید داره)
وسپس
(1)
قل للمومنات یغضضن من ابصارهن و بحفظن فروجهن و لا یبدین زینتهن الا ما ظهر منها ولیضربن بخمرهن علی جیوبهن و لا یبدین زینتهن الا لبعولتهن ...
هم نگاه رو در زنان تاکید داره و هم حدود حجاب که با آیه بعدی کامل میشه
(2) یا ایها انبی قل لازواجک و بناتک و
نساء المومنین یدنین علیهن من جلابیبهن ذلک ادنی ان یعرفن فلا یوذین و کان الله غفورا رحیما
که نشون فقط اختصاص به خانواده پیامبر نداره و زنان مومنین دیگر رو هم شامل میشه (شامل همسر و دختران)
در آیه اول روسری و در ایه دوم جلباب اومده که معلومه دیگه چه حدی رو می رسونه .
اما سایر حدود (
لا یبدین زینتهن الا ما ظهر منها) زینت خودشون رو اشکار نکنند مگر انچه ظاهر است یعنی کجا ها ؟
بدون شک برای فهم قرآن باید به معلمش رجوع کرد : امام صادق (ع) در پاسخ سوالی که حدود این زینت را پرسیده بود فرمودند :
چهره (وجه به گردی صورت گویند) و دو دست را (کف هم از مچ تا نوک انگشتان هست)
اینها موضع زینت هستند ، بالتبع زینت هایی که در این دو موضع استفاده بشه مشکلی نداره : سرمه ، انگشتر، النگو ،گونه ها و حنای کف دست ،
امام صادق (ع) فرمودند : زینت ظاهری سرمه و انگشترو النگو است .
از امام کاظم (ع) پرسیدند مرد می تواند به کدام قسمت از زنان نامحرم نگاه کند ؟ فرمود : چهره ، دست و جای دستبند .
از ایه ای که در مورد خمار هم امده بود می فهمیم که فقط پوشانیدن موی سر واجب است ، نه صورت .
حدیثی هم که از پیامبر نقل کردیم ، نشاندهنده این است که پوشش صورت واجب نبوده ، تا ان جوان توانسته به چهره ان زن نگاه کند
اما در مورد مو ، چگونه از آیه فهمیدیم که موها باید کاملا پوشیده شوند ؟
اطلاق روسری بر پوشاندن موست ، ثانیا پوشاندن کامل از اینجا به دست می آید که مو یکی از زینت های زن است :
امام صادق (ع) فرمودند : هرگاه شخصی از شما تصمیم به ازدواج گرفت ، از موی دختر سوال کند ، همانوگونه که از چهره اش پرس و جو می کند
زیرا مو ، یکی از دو زیبایی است .
از امام رضا (ع) پرسیدند : آیا برای مرد رواست به موی خواهر زن خود نگاه کند ؟ فرمود : نه ، مگر اینکه از سالخوردگان باشد .
به حضرت عرض کرد : خواهر زن و غریبه - در این حکم - یکسانند ؟ فرمود بله .
پس نگاه به موی غریبه هم مثل نگاه به خواهر زن حرام است (مگر سالخورده باشد که جلوتر می گوییم)
دلیل دیگر در مورد مو :
امام علی (ع) می فرماید من و فاطمه (س) بر پیامبر خدا (ص) وارد شدیم در حالی که انحضرت را به شدت گریان دیدیم .
من به پیامبر عرض کردم : پدر و مادرم به فدایت ! چه چیزی شما را به گریه انداخته ؟ فرمود : شبی که به معراج برده شدم ، زنان امتم را در عذابی شدید مشاهده کردم ... سپس وضعیت آنان را شرح داد ... فاطمه(س) عرض کرد ای حبیب من و ای روشنی چشمم ! عمل آن زنان چگونه بوده است ؟ حضرت فرمود : اما آن زنان که به موی خود اویزان بودند (در جهنم) ، کسانی بودند که موی خود را از مردان نمی پوشیدند ...
این حدیث علاوه بر نشان دادن حرمت بیرون گذاشتن موی سر حتی از زیر روسری ، نشان می دهد که این عمل امت پیامبر بوده و ربطی به زمان ایشان یا غیر ایشان ندارد
این که حجاب واجب است در همه دوران هاست ، و مردمی که به این حکم عمل نمی کنند ، عذاب می شوند و هیچ قیدی در حدیث نیامده که مردم فلان زمان و مکان ...
اما برویم سراغ مسئله چادر : همانطور که در پست قبل معانی جلباب را عرض کردم مشخص شد که این پوشش سرتاسری است و علاوه بر سر بدن را نیز می پوشاند (برخلاف مانتو که فقط روی بدن است)
و از نمونه های سیره عملی معصومان ع ، جریان حاضر شدن حضرت زهرا.س برای سخنرانی در مسجد مدینه را می بینیم :
بعد از رسیدن خبر غصب فدک ، حضرت مقنعه خود را به سر کشید و چادر خویش را بر خود پیچید ، و در میان گروهی از یاران و زنان خویشاوند روانه مجلس خلیفه شددر حالی که بلندی چادرش قدم هایش را می پوشانید و در راه رفتن پا روی آن می نهاد .راه رفتنش بسان راه رفتن پیامبر.ص بود (احتجاج ج1ص97)
اینها دلایلی بود که در مورد وجوب حجاب و حدود آن به صورت مختصر عرض شد .
نکته مهم در احکام این است که شاید در برخی جاها به اندکی از حکمت های دستورات خداوند اشاره شود ، اما این به این معنی نیست که همه حکمت حکم در آن است .
مثلا در مورد چادر ، بیان شناخته نشدن و اذیت نشدن در عموم و ... بیان شده ، یا در پستی که فرمودید رنگ سیاه آن برای حشمت و جلال ذکر شده .
این به این معنی نیست که مورد اول ، تنها حکمت های حجاب هستند و با برطرف شدن آنها حکم حجاب نیز برچیده می شود .
یا در دومی که یک مورد ذوقی است و عمومیت ندارد ، اگر حشمت و جلال را نخواهیم پس حجاب نیز از بین می رود .
این ها فقط برای فهم بهتر عبد ، کمی از گوشه حقایقش بر ما فاش شده و هیچ گاه به معنی همه دلیل آن حکم نیست .
برویم سراغ سالخوردگان و کنیزان :اولا قیاسی که شما کردید بر پایه منطق استوار نیست . ثانیا قیاس در احکام جایز نیست .
نقل قول:
نقل قول: محمدعلی
ببین VITO جان ، مدعی باید دلیل اقامه کنه . یعنی اینکه شما معتقدی در زمان معصومین چنین چیزی نبوده ؟ دلیل بیار .
نمی دونم درصد زن های پیر و کنیز ها توی جامعه ی اون موقع چقدر بوده! فکر کنم مثلا 30 - 40 درصد مقدار معقولی باشه؛ توی جامعه یی که 30 - 40 درصد افراد حجاب برشون واجب نیست، واجب بودن حجاب بر افرادی که از اون دین هم نیستن منطقی به نظر نمیرسه.
اولا اونی که من گفتم دلیل بیار ، برای این بود که گفتی شاید زمان معصوم واجب نبوده ، و عرض شد دلیل لازم است
و منظور هم از دلیل در مسائل دینی نص قرآن و یا روایت هست ، نه احتمال عقلی (ممکن الخطا)
ثانیا این قیاس اشتباهه . مثل اینه که بگی الان 50 درصد مردم ایران(یا مسلمانان جهان) استطاعت رفتن به حج رو ندارن ، پس بیخود حج واجبه !
یا بگی خیلی از مسلمان ها روزانه کلی سفر می کنند و نمازشون شکسته است ، پس چرا بقیه شکسته نخونن نمازشونو ؟ برای همه شکسته بشه
یا مثلا کلی بیمار توی بیمارستان هست که دکتر برای معاینه مجبوره از استثناهای حجاب استفاده کنه و معاینه شون کنه پس حجابو برداریم .
این قیاس کلا غلط هست و در احکام راه نخواهد داشت .
اما با توضیحی که خواهم داد متوجه میشی که اسلام ، دینی نیست که گتره ای و شکمی حکم بده ؛ بلکه نشانه کامل بودنش اینه که برای هر سنی و هر صنفی و هر حالت و شرایط جزئی و کلی حکم داره و برای زندگی بشر برنامه ریزی کرده .
اتفاق همین که دین در هر ریز موضوعاتی وارد شده ، نشونه کامل بودنش هست .
مثلا حکم کلی حجاب رو داده .
بعد میگه کسی که بالغ نشده ، میشه موی زن رو ببینه .
بعد میگه سالخوردگان که امیدی به ازدواج ندارند اگر حجابشون از سر بیفته گناهکار نیستند و ...
اما دلایل و احکام حجاب سالخوردگان :و القواعد من النساء الللاتی لا یرجون نکاحا فلیس علیهن جناح ان یضعن ثیابهن غیر متبرجات بزینه و
ان یستعففن خیر لهن و زنان از کار افتاده ای که دیگر امیدی به ازدواج ندارند ، گناهی نیست که پوشش خود را بردارند (البته) به شرطی که زینت خود را به نمایش نگذارند
(با این حال) اگر عفت پیشه کنند برای انان بهتر است .
واقعا واضح بیان شده :
اولا از کارافتاده باشند (دیگه خودت می تونی بگیری که زن از کار افتاده ، توی چه سنی میزنه = خیلی کمتر از اون درصدی که گفتی)
دوم اینکه اصلا هیچ امیدی به ازدواج (برقراری رابطه جنسی) و جلب توجه مردی نداشته باشه
(جدای از احکام ، ایات خیلی قشنگ روحیات یک زن رو بیان می کنه که خودنمایی هاش با چه نیاتی هست)
سوم اینکه زینتی از خودش رو هم نشون نده (قصد خودنمایی دوباره نداشته باشه )
من الان کلی پیرزن توی اشناها و .. می شناسم که هنوزم که هنوزه توی زینت ها و خودنمایی ها از دخترای جوون جلو می زنن (پس در صدی که فکر می کردیم ، خیلی محدوده)
با این همه شرط ، باز آخرش میگه اگر عفت پیشه کنید بهتره !!حالا ببینیم حدود این ارفاق چیست ؟
از امام صادق (علیه اسلام) پرسیدند این دسته از زنان می توانند کدام بخش از لباس خود را بردارند ؟
فرمودند:
جلباب (چادر)
در چند روایت دیگر هم همین معنا آمده که تضع الجلباب وحده : فقط می تواند چادر (روپوش بلند سراسری) خود را بردارد .
در ادامه روایت امام رضا.ع ، راوی می پرسد پس می توانم به کدام قسمت او(سالخورده) نگاه کنم ؟ فرمود : مو و دست هایش تا ارنج
(دیگه موی پیرزن هم معلومه که به چه حالتی رسیده از اون حالت زینت که در پوشش مو گفتیم هم خارج شده ، و تازه پوشونده بشه بهتره منظره اش

روایات در مورد کنیزان کمی متفاوت است ، برخی برداشتن خمار را از ایشان جایز می دانند و برخی هم برداشتن فقط جلباب را .
اما چون در زمانه ما اصلا چنین چیزی (وجود کنیز) موضوعیت ندارد ، از بحث خارج است . (اما رفتارهای عمر و استناد های ناقص او به آیات بیانگر همان اصلی است که گفتیم یعنی احکام را فقط به جهت برخی حکمت هایش اجرا کردن و از بقیه غافل شدن و ترک حکم کردن ، رفتاری غیر عاقلانه است، چرا که عفت کنیزان و ایمان ایشان نیز در قرآن مورد مدح قرار گرفته و چنین رفتاری از خلیفه مذموم است ، نساء المومنین شامل همه می شود)
و فقط در مورد مردی که کارش خرید و فروش کنیز است و نیز خریدار ، اجازه دیدن زیبایی های او داده شده ، مگر آن قسمتی که سزاوار نگریستن نیست(مانند شرمگاه)
چند حکم دیگر می ماند مثل ، نگاه غلامان خواجه به خانم شان که جزو استثناهاست ، و در بسباری جاها برایش حدودی قائل شده اندو خواجه بودن را دلیل صرف برای عدم حجاب تلقی نکرده بلکه ، احمق بودن غلام (به معنی اینکه چیزی از امور زنان نمی داند و رغبتی ندارد) نیز شرط شده است . که اینها داخل در استثناهاست و فرصت دیگری می طلبد .
اما در مورد زنان کتابی و غیر کتابی است : در این مورد اجازه به دیدن مو و دست ایشان داده شده اما حکم به جواز ، به شرطی است که قصد تلذذ و ریبه در کار نباشد و فسادی بر این کار مترتب نشود .
از سوی دیگر چون حکم ، مخالف با قاعده عامی است که از قرآن استفاده کردیم ، لازم است نگریستن به آنان ، محدود به مواضعی شود که اینگونه زنان به حسب غالب نمی پوشانند ، مانند سر و گوش و گردن . و سایر جاها مجاز به دیدن نیستیم .
امیدوارم جامع و کامل و روان توانسته باشم سوالات شما را پاسخ بدهم
موفق باشید
