غيبت صغرا و غيبت كبرا
.
حضرت مهدى (عليه السلام ) قبل از ظهور، داراى دو غيبت است :
.
الف : غيبت طولانى ؛ كه طولانى تر از غيبت (يعنى پنهانى ) ديگر است ، چنانكه رواياتى به اين معنا آمده است .
.
ب : غيبت كوتاه : كه از زمان تولّد آن حضرت شروع شده و تا آن زمان كه سفارت و نيابت خاصّه سفيران و واسطه هاى او قطع شد، ادامه يافت (از سال 260 تا 329 هجرى حدود هفتاد سال ).
.
غيبت طولانى او بعد از غيبت كوتاه ، شروع مى شود و ادامه مى يابد و در پايان آن ، حضرت مهدى (عليه السلام ) ظهور كرده و قيام به شمشير مى نمايد. (182)
.
خداوند در قرآن مى فرمايد:
.
(وَنُرِيدُ اَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فِى الاَْرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ اَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوارِثينَ # وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِى الاَْرْضِ وَنُرِىَ فِرْعَوْنَ وَهامانَ وَجُنُودَهُما مِنْهُمْ ماكانُوا يَحْذَرُونَ ). (183)
.
((اراده ما بر اين قرار گرفته است كه به مستضعفين نعمت بخشيم و آنان را پيشوايان و وارثين روى زمين قرار دهيم و حكومتشان را پابرجا سازيم و به فرعون و هامان و لشكريان آنان ، آنچه را بيم داشتند از اين گروه نشان دهيم )).
..
و در مورد ديگر مى فرمايد:
.
(وَلَقَدْ كَتَبْنا فِى الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الاَْرْضَ يَرِثُها عِبادِىَ الصّالِحُونَ ). (184)
.
((مادر زبور (كتاب داوود) بعد از ذكر (تورات ) نوشتيم كه بندگان صالح من وارث (حكومت ) زمين خواهند شد)).
..
رسول خدا (صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) فرمود:
.


.

چند نمونه از ديدار كنندگان امام مهدى (عج )
.
1 - ((محمد بن اسماعيل بن موسى بن جعفر)) كه پيرمردترين فرزندان رسول خدا( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) در عراق بود، مى گويد:
((فرزند امام حسن عسكرى (عليه السلام ) را بين دو مسجد ديدم كه آن وقت كودك بود)). (185)
.
2 - ((موسى بن محمّد)) (نوه امام موسى بن جعفر (عليه السلام ) ) مى گويد:
.
((حكيمه )) دختر امام جواد (عليه السلام ) و عمّه امام حسن عسكرى گفت : من حضرت قائم (عليه السلام ) را در شب ولادتش و بعد از آن ديدم .
.
3 - ((فتح مولى الزرارى )) مى گويد: از ابا على بن مطهّر شنيدم كه مى گفت :
.
حضرت مهدى (عليه السلام ) را ديده است و طول قامت حضرت مهدى (عليه السلام ) را وصف مى نمود.
.
4 - از كنيز ابراهيم بن عبده نيشابورى كه از بانوان نيك بوده نقل شده كه گفت :
.
من همراه ابراهيم بر فراز كوه صفا ايستاده بوديم كه حضرت مهدى (عج ) آمد و سخنانى به ابراهيم فرمود.
.
5 - از ابن عبداللّه بن صالح نقل شده كه او حضرت مهدى (عليه السلام ) را در كنار كعبه مقابل حجرالا سود، ديده است كه مردم براى بوسيدن حجرالا سود، هجوم مى آوردند و او مى فرمود:((مسلمين به اين كار (هجوم و كشمكش ) ماءمور نشده اند)). (186)
.
6 - ((ابراهيم بن ادريس )) از پدرش نقل مى كند كه گفت :
.
من حضرت مهدى (عليه السلام ) را بعد از پدرش امام حسن عسكرى (عليه السلام ) ديدم كه به حدّ بلوغ رسيده بود، دست و سرش را بوسيدم .
.
7 - ((احمد بن نصر)) مى گويد: با عنبرى بودم ، سخن از جعفر (كذّاب ) به ميان آمد، عنبرى از او بدگويى كرد، من گفتم غير از او (كسى امام بعد از امام حسن عسكرى ) نيست ، عنبرى گفت : آرى غير از او هست .
.
گفتم : آيا او را ديده اى ؟.
گفت : نه ، ولى غير از من ، او را ديده اند.
گفتم : او كيست كه او را (يعنى حضرت مهدى (عليه السلام ) را) ديده است ؟.
عنبرى گفت : همين جعفر (كذّاب ) او را دوبار ديده است .
.
8 - و همچنين از ابونصر، طريف خادم روايت شده كه حضرت مهدى (عليه السلام ) را ديده است .
.
و نظير اينگونه روايات بسيار است و در انجام مقصود، همين قدر كفايت مى كند، عمده ترين دليل بر وجود حضرت مهدى (عليه السلام ) همان دليل (عقل ) است كه قبلاً گفتيم و بقيه مطالبى كه بعد از آن ذكر شد، به عنون تاءكيد و تاءييد آن است و اگر اين مطالب را در اينجا نمى آورديم ، ضررى به مقصود نمى زد و دليل قبل كفايت مى كرد.
.
.
برگرفته از كتاب : نگاهى بر زندگى دوازده امام (ع)-علامه حلّى

پينوشت:
179- چنانكه در آيه 12 از سوره مريم مى خوانيم ، خداوند مى فرمايد:
(يا يَحْيى خُذُ الْكِتابَ بِقُوَّةٍ وَآتَيْناهُ الْحُكْمَ صَبِيّاً ) ؛ ((اى يحيى ! كتاب خدا را با قوّت بگير و ما حكمت را در كودكى به او داديم )).
180- چنانكه در آيه 29 و 30 از سوره مريم آمده : عيسى (عليه السلام ) در حالى كه كودك بود و در گهواره قرار داشت زبان گشود و گفت :
(اِنِّى عَبْدُاللّهِ آتانِى الْكِتابَ وَجَعَلَنِى نَبِيّاً)؛ ((من بنده خدايم كه به من كتاب (آسمانى ) داده و مرا پيامبر قرار داده است )).
181- اين روايات ، در كتاب ((منتخب الاثر)) آمده است .
182- دوران زندگى حضرت مهدى (اَرْواحُنا لَهُ الْفِداء) در سه دوره تقسيم مى گردد:
- دوره كودكى از سال 255 تا 260.
- دوره غيبت كوتاه (صغرا) از سال 260 تا 329.
- دوره غيبت طولانى (كبرا) از سال 329 تا ظهور و نهضت جهانى آن حضرت .
وقتى كه در سال 260 هجرى ، امام حسن عسكرى (عليه السلام ) رحلت كرد، امام زمان (عليه السلام ) از نظرها پنهان شد ((و غيبت صغرا)) به پيش آمد و تا نيمه شعبان سال 329، چهار نفر از فقهاى ربّانى به ترتيب از ناحيه آن حضرت تعيين شده و واسطه بين او و مردم گرديدند، اين چهار نفر را كه ((نُوّاب اربعه )) خوانند عبارتند از:
الف - ((عثمان بن سعيد عمرى )) (متوّفاى سال 300 هجرى ).
ب - ((محمدبن عثمان ))كه پنج سال عهده دارنيابت خاصّ بود و به سال 305وفات كرد.
ج - ((حسين بن روح )) (متوفاى شعبان 326 ه -. ق .)
د - ((على بن محمّد سمرى )) كه در نيمه شعبان سال 329 از دنيا رفت .
183- سوره قصص ، آيه 5 و 6.
184- سوره انبياء، آيه 105.
185- از علاّمه مجلسى (؛ ) نقل شده كه منظور از دو مسجد، يا مسجد مكّه و مدينه ، يا مسجد كوفه و سهله و يا مسجد سهله و صعصعه است .
186- شايد منظور اين باشد كه اگر بر اثر جمعيت زياد، بوسيدن حجرالا سود، بسيار دشوار است ، واجب نيست آن را ببوسند، بلكه به آن اشاره كنند.