حديث منزلت در شأن امير مؤمنان على عليه السلامبه روايت بُخارىبُخارى اين حديث را اين گونه نقل مى كند:
محمّد بن بشّار، از غندر، از شعبه، از سعد نقل مى كند كه مى گويد:
ازابراهيم بن سعد، از پدرش شنيدم كه اين گونه مى گفت:
پيامبر صلى اللّه عليهوآله (1) به على عليه السلام فرمود:
أما ترضى أن تكون منّي بمنزلة هارون من موسى؟ (2)آيا راضى نيستى كه براى من همانند هارون براى موسى باشى؟بُخارى در بخش ديگرى از صحيح، حديث منزلت را اين گونه نقل مى كند:
مسدّد،از يحيى، از شعبه، از حَكَم، از مصعب بن سعد، از پدرش نقل مى كند كه سعدمى گويد:
آن گاه كه رسول خدا صلى اللّه عليه وآله به تبوك مى رفت، على عليه السلام را جانشين خود قرار داد.
على عليه السلام عرض كرد:
أتخلّفني في الصبيان والنساء;
آيا مرا در ميان كودكان و زنان باقى مى گذارى؟
پيامبر خدا صلى اللّه عليه وآله فرمود:
ألا ترضى أن تكون منّي بمنزلة هارون من موسى إلاّ أنّه ليس نبي بعدي؟ (3)
آيا راضى نيستى كه براى من، همانند هارون براى موسى باشى جز اين كه بعد از من پيامبرى نخواهد بود؟به روايت مسلممسلم بن حجّاج نيشابورى نيز به نقل اين حديث پرداخته است.
وى در صحيح در بخش فضايل على بن ابى طالب عليهما السلام مى نويسد:
يحيى بن تميمى، ابو جعفر محمّد بن صباح، عبيداللّه قواريرى و سريح بن يونسـ متن حديث به نقل از محمّد بن صباح است ـ از يوسف بن ماجشون نقل مى كنند
كه وى از ابو سَلَمه ماجشون، از محمّد بن منكدر، از سعيد بن مسيّب، ازعامر بن سعد بن ابى وَقّاص، از پدرش نقل مى كند كه رسول خدا صلى اللّهعليه وآله به على عليه السلام فرمود:
أنت منّي بمنزلة هارون من موسى إلاّ أنّه لا نبي بعدي;
تو براى من، مانند هارون براى موسى هستى جز اين كه بعد از من پيامبرى نخواهد بود.سعيد مى گويد: دوست داشتم كه اين حديث را از زبان سعد بشنوم; وقتى سعد راملاقات كردم و گفته عامر را براى او نقل كردم،
سعد گفت: آرى، من اين حديثرا شنيده ام.
گفتم: خودت آن را شنيده اى؟
سعد انگشتانش را بر گوش هايش نهاد و گفت: آرى، وگرنه گوش هايم كر شوند.
اين حديث را ابوبكر بن ابى شِيبه نيز از غندر، از شعبه نقل كرده است.
مسلم در سند ديگرى حديث منزلت را اين گونه نقل مى كند:
محمّد بن مثنّى و ابن بشّار از محمّد بن جعفر نقل مى كنند كه وى، از شعبه،از حَكَم، از مصعب بن سعد، از سعد بن ابى وقّاص نقل مى كند:
رسول خدا صلى اللّه عليه وآله در غزوه تبوك على بن ابى طالب عليه السلام را جانشين خود قرار داد. على عليه السلام گفت:
يا رسول اللّه! تخلّفني في النساء والصبيان؟
اى رسول خدا! آيا مرا در ميان زنان و كودكان باقى مى گذارى؟
پيامبر خدا صلى اللّه عليه وآله فرمود:
أما ترضى أن تكون منّي بمنزلة هارون من موسى غير أنّه لا نبي بعدي؟
آيا راضى نيستى كه براى من، همانند هارون براى موسى باشى، جز اين كه بعد از من پيامبرى نخواهد بود؟مسلم در سند ديگر اين حديث را اين گونه نقل مى كند:
عبيداللّه بن معاذ، از پدرم، از شعبه براى ما روايت كرده اند كهقُتَيْبَة بن سعيد و محمّد بن عباد ـ با دو متن نزديك به هم ـ از حاتِم(ابن اسماعيل) از بُكَيْر بن مسمار،
از عامر بن سعد بن ابى وَقّاص، ازپدرش نقل مى كنند كه معاوية بن ابى سُفيان به سعد گفت: چه چيز تو را ازاين كه به ابوتراب دشنام دهى باز مى دارد؟!
سعد گفت: من مادامى كه سه جمله از رسول خدا صلى اللّه عليه وآله دربارهعلى به خاطر دارم، او را دشنام نخواهم داد
كه اگر يكى از اين سه جملهدرباره من بود، براى من خوشايندتر از مال دنيا بود.
رسول خدا صلى اللّه عليه وآله به هنگام حركت به غزوه اى على عليه السلامرا جانشين خود قرار داد; على عليه السلام به او عرض كرد: اى رسول خدا! مراهمراه زنان و كودكان باقى مى گذارى؟
شنيدم كه پيامبر صلى اللّه عليه وآله به او فرمود:
أما ترضى أن تكون منّي بمنزلة هارون من موسى إلاّ أنّه لا نبي بعدي؟
آيا راضى نيستى كه براى من، همانند هارون براى موسى باشى، جز اين كه بعد از من پيامبرى نخواهد بود؟بار ديگر از حضرتش شنيدم كه در جنگ خيبر فرمود:
لاُعطينّ الراية رجلاً يحبّ اللّه ورسوله ويحبّه اللّه ورسوله;
پرچم را به دست مردى خواهم داد كه خدا و رسولش را دوست مى دارد و خدا و رسولش نيز او را دوست مى دارند.همه ما گردن كشيديم و نگاه مى كرديم كه او چه كسى است. پيامبر صلى اللّه عليه وآله فرمود: على را برايم صدا بزنيد.على عليه السلام را پيش رسول خدا صلى اللّه عليه وآله آوردند. او چشم دردداشت.
پيامبر از آب دهان خود به چشم او ماليد و پرچم را به او داد وخداوند به دست او، فتح و پيروزى را به مسلمانان نصيب كرد.جمله سوم آن گاه بود كه آيه (نَدْعُ أَبْناءَنا وَأَبْناءَكُمْ) نازل شد.
رسول خدا صلى اللّه عليه وآله على، فاطمه، حسن و حسين عليهم السلام رافرا خواند و گفت:
اللهمّ هؤلاء أهلي;
بارالها! اينان خانواده من هستند.اين حديث را ابوبكر بن ابى شِيبه نيز، از غندر، از شعبه نقل كرده است.
مسلم نيشابورى، به سندى ديگر، اين حديث را چنين نقل مى كند:
محمّد بنمثنّى و ابن بشّار از محمّد بن جعفر، از شعبه، از سعد بن ابراهيم، ازابراهيم بن سعد نقل مى كنند كه سعد مى گويد:
پيامبر صلى اللّه عليه وآلهبه على عليه السلام فرمود:
أما ترضى أن تكون منّي بمنزلة هارون من موسى؟ (4)
آيا راضى نيستى كه براى من همانند هارون براى موسى باشى؟
پی نوشتها :
-----------------
1 . به رغم اين كه در منابع اهل سنّت درود و صلوات پس از نام مباركپيامبر خدا صلى اللّه عليه وآله به صورت ناقص (ابتر) آمده است،
ما طبقفرمايش حضرتش، درود و صلوات را به صورت كامل آورده ايم.
2 . صحيح بُخارى: 3 / 1359، كتاب فضايل صحابه، باب مناقب على بن ابى طالب عليه السلام، حديث 3503.
3 . صحيح بُخارى: 4 / 1602، كتاب المغازى، باب غزوه تبوك، حديث 4154.
4 . صحيح مسلم: 5 / 22 ـ 24، كتاب فضايل صحابه، باب فضايل على بن ابى طالب عليه السلام، حديث 2404.