معناى بداء در قرآن كريم
الف - خداى متعال در دو موضع از سوره رعد آيات (7 و 27) مى فرمايد:
و يقول الذين كفروا لو لا انزل عليه آيه من ربه ...
كسانى كه كافر شدند مى گويند: چرا آيت و معجزه اى از پروردگارش بر او نازل نشده ؟...
سپس در آيات (38 - 40) همان سوره مى فرمايد:
... و ما كان لرسول ان ياتى بايه الا باذن الله لكل اجل كتاب O يمحو الله ما يشاء و يثبت و عنده ام الكتاب O و ان ما نرينك بعض الذى نعدهم او نتوفينك فانما عليك البلاغ و علينا الحساب O
هيچ پيامبرى را نشايد كه آيت و معجزه اى بياورد مگر به فرمان خدا. هر دورانى را سرنوشتى است .
خداوند هر چه را بخواهد محو و نابود، و هر چه را بخواهد اثبات و بر جاى مى گذارد، و ام الكتاب (= لوح محفوظ) نزد اوست .
و اگر پاره اى از آنچه را كه به آنان وعده مى دهيم به تو نشان دهيم ، يا تو را (پيش از موعد) بميرانم ، در هر حال ، آنچه بر عهده توست تنها تبليغ و رساندن است ، حساب (آنان ) بر ماست .
شرح كلمات
1 - آيه
آيه در لغت
علامت و نشان آشكار است .
چنانكه اين شاعر گفته است :
و فى كل شى له آيه
تدل على انه واحد
در هر چه كه بنگرى نشانه آشكار وجود خداوند و دليل روشن يكتائى او است .
معجزات انبيا از آن رو آيت نام گرفته كه نشان درستى آنان ، و دليلى بر قدرت الهى است .
همو كه ايشان را توان آوردن چنان معجزاتى مانند عصاى موسى و ناقه صالح بخشيده و در آيات (67) سوره شعرا و (73) سوره اعراف بدان اشارت فرموده است .
قرآن كريم ، همچنين انواع عذاب ها را كه خداوند بر امت هاى كافر نازل فرموده ، آيت ناميده است .
چنانكه در سوره شعراء درباره قوم نوح مى فرمايد:
ثم اعرفنا الباقين O ان فى ذلك لايه ...
سپس برجاى ماندگان را عرق كرديم . راستى را كه در آن آيت و نشانه اى است . شعراء / 120 - 121
و درباره قوم هود مى فرمايد:
فكذبوه فاهلكناهم ان فى ذلك لايه
آنان پيامبرشان هود را تكذيب كردند، ما هم نابودشان كرديم . راستى را كه در آن آيت و نشانه اى است . هود / 139
و درباره قوم فرعون در سوره اعراف فرموده :
فارسلنا عليهم الطوفان و الجراد و القمل و الضفادع و الدم آيات مفصلات
پس ، طوفان و ملخ و آفت گياهى و قورباغه و خون را - كه آيات و نشانه هاى جدا جدا بودند - بر آنان فرستاديم . اعراف / 133
2 - اجل
اجل يعنى :
مدت ، وقت و زمان محدود، سرانجام و پايان كار.
اينكه مى شود: فلان كس اجلش فرا رسيد، يعنى : مرد و مدت عمرش به سر آمد. و اينكه گفته مى شود: براى آن اجلى تعيين شده ، يعنى : براى آن وقت محدودى قرار داده اند.
3 - كتاب
براى كتاب معانى متعددى است و مقصود از آن در اينجا مقدار نوشته شده يا مقدر است ،
و معناى : لكل اجل كتاب كه در آيه آمده اين است كه : زمان آوردن معجزه به وسيله پيامبر صلى الله عليه و آله از پيش تعيين شده ، يعنى : هر دورانى را سرنوشتى معين است .
4 - يمحو
يمحو يعنى :
محو مى كند، زايل مى گرداند. محو در لغت به معناى باطل كردن و از بين بردن است .
همان گونه كه خداى متعال در سوره اسراء (12) مى فرمايد:
فمحونا آيه الليل و جعلنا آيه النهار مبصره
پس نشانه شب را محو كرده و نشانه روز را روشنى بخش قرار داديم .
و در سوره شورى (24) مى فرمايد:
و يمح الله الباطل و يحق الحق بكلماته
خداوند باطل را محو و نابود و حق را به فرمان خود ثابت و استوار مى دارد.
يعنى آثار باطل را از بين مى برد.
ادامه دارد...
