وظيفه مسلمانان نسبت به فرزندان او
.
شعار همه پيامبران الهي اين است:
.
«و ما اسلکم عليه من اجر ان اجري الا علي رب العالمين» (شعراء /109)
.
از شما براي اداء پيامهاي خدا مزد و پاداشي نمي‏طلبيم، پاداش فقط بر پروردگار جهان است».
.
اصولاً کاري که براي خدا است بايد مزد آن نيز بر عهده او باشد و نبايد از ديگران مطالبه شود.
.
گذشته از اين، اعمال ارزشمند و بزرگ آنان بالاتر از آن است که بتوان با درهم و دينار بر آنها ارزش گذارد و آن را با «زخارف» دنيا معاوضه نمود.
.
از اين جهت قرآن پاداش پيامبر را چنين معرفي مي‏کند: و مي‏فرمايد:
.
«وان لک لاجراً غير ممنون» (قلم /3) براي تو پاداش عاري از منت است».
.
ولي در عين حال قرآن در آيه‏اي به گونه ديگر سخن مي‏گويد و يادآور مي‏شود که پاداش تلاشهاي من در راه هدايت شما مودت نزديکان من است:
.
«قل لا اسئلکم عليه اجرا الا المودة في القربي (شوري /23).
.
بگو مزد و پاداشي از شما نمي‏خواهم جز دوستي نزديکان من».
..
و در آيه ديگر يادآور مي‏شود که اجر و پاداشي که از شما خواسته‏ام به نفع شما است چنانکه مي‏فرمايد:
..
«قل ما سالتکم من اجر فهو لکم ان اجري االا علي الله و هو علي کل شي‏ء شهيد»(سبأ /47).
..
«بگو آنچه را که به نام مزد طلبيده‏ام به سود شما است، اجر من بر خدا است و او بر همه چيزشاهد و ناظر است»
.
زيرا همين دوستي خاندان رسالت، که در آيه 23 شوري اجر رسالت قرار گرفته است صد در صد آثار تربيتي داشته و باعث ارتباط نزديک با آن بزرگوار مي‏باشد چون دوست داشتن گروهي که جانشين پيامبر و بازگو کننده احکام و مربي جامعه اسلامي هستند، پيوسته ملازم با آگاهي انسان از فروع و اصول اسلام و موجب اطاعت و پيروي از دستورات آنان است،
.
در اين صورت دوستي آنان مايه نجات جامعه و سعادت اجتماع مسلمين است و نفع چنين مودتي به خود جامعه باز مي‏گردد و در نتيجه، درخواست مودت نسبت به اهل بيت، دربرگيرنده درخواست عمل به متن شريعت است و در حقيقت درخواست چنين پاداشي بسان درخواست پزشک معالج در مثال زير است:
..
پزشک معالجي بيماري را به طور رايگان معالجه مي‏کند و پس از معاينه دقيق نسخه بلند بالائي مي‏نويسد و اظهار مي‏دارد که من از تو هيچ نوع پاداشي نمي‏طلبم جز اين که به اين نسخه عمل کني.
..
هر شنونده به روشني قضاوت مي‏کند و مي‏گويد پزشک از چنين بيماري اجر و پاداش نخواسته است و اگر مي‏گويد پاداش من اين باشد که به اين نسخه عمل نمائي، پاداش صوري و ظاهري است و در حقيقت پاداش نيست.
.
و مناسب است که در اين زمينه حديثي از خاندان رسالت ذکر نمائيم. حديثي را که شيخ طوسي در امالي خود از امام باقر نقل کرده است يادآور مي‏شويم. امام باقر به جابربن يزيد جعفي فرمود:
.
«اي جابر آيا کافيست که انسان تنها خود را به تشيع نسبت دهد و ما اهل بيت را دوست بدارد؟
.
بخدا سوگند شيعه واقعي ما کسي است که تقوي را پيشه خود سازد و خدا را اطاعت کند.
.
(تا آنجا که مي‏فرمايد)
جابر! اين سو و آن سو مرو، فکر نکن که براي آدمي کافي باشد که بگويد: علي را دوست دارم در حاليکه از نظر عمل با او همراه نباشد،
.
اگر بگويد: پيامبر خدا را دوست مي‏دارم و رسول خدا (ص) افضل از علي است، اما از کردار و رفتار او پيروي نکند، محبت رسول خدا او را سودي نخواهد بخشيد.
..
از مخالفت خدا بپرهيزيد، و بدانيد ميان خدا و انساني خويشاوندي نيست، بهترين بندگان و گرامي‏ترين آنان نزد خدا پرهيزگارترين آنها است».
.
.
.
.

آري آنجا که محبت با پيروي از گفتار و رفتار پيشوايان اسلام توأم باشد، تبعاً خود محبت نيز بي پاداش نبوده و بحکم گفتار پيامبر گرامي (ص) «حبُ عليّ حسنة»[1] تبعاً خود محبت و مودت بي اجر نخواهد بود.
.
بنابراين محبت اهل بيت در حالي که مايه پيروي از اهل بيت (ع) است و در عين حال درصورت توأم بودن با عمل، ثواب نيز خواهد داشت.
..
از اين جهت استاد شيعه و مرحوم شيخ «مفيد» مي‏گويد:
.
استثناء مودت در قربي از جمله قبل، استثناي منقطع است [2]  نه متصل.
.
زيرا مودت در قربي، پاداشي نيست که در مفهوم «اجر» داخل شده باشد و سپس به وسيله کلمه استثناء (الا) خارج گردد، بلکه مودت به خويشاوندان از اول در مفهوم «اجرا» داخل نبود تا خارج گردد، بلکه درخواست فوق‏العاده‏اي است که از امت شده است.
.
و اين نوع استثناء در قرآن و کلمات عرب فراوان به چشم مي‏خورد چنانچه قرآن مجيد در باره اهل بهشت چنين مي‏فرمايد:
.
«لا يسمعون فيها لغوا الا سلاماً» (مريم /62): در آنجا سخن بيهوده نمي‏شنوند جز سلام»
.
در حالي که گفتار دور از لغو در اين آيه (سلام) از نظر موضوع داخل در لغو نيست که از آن خارج گردد.
..
مؤيد اين مطلب (هدف از دوست داشتن اهل بيت، تحکيم روابط و استفاده از علوم و معارف آنها است) روايات متواتري است که از پيامبر گرامي پيرامون مودت اهل بيت خود وارد شده است، پيامبر به وسيله حديث ثقلين [3]  و حديث سفينه  به مردم دستور مي‏دهد که اصول و فروع حلال و حرام خود را از اين خاندان فرا گيرند و برنامه زندگي خود را با گفتار و رفتار آنان تطبيق دهند.
..
با در نظر گرفتن اين مراتب روشن مي‏گردد که مقصود از ايجاب مودت و محبت خاندان معصوم پيامبر، جز اين نيست که مردم در شؤون ديني و دنيوي خود به آنان رجوع کرده و از رجوع به گروههاي ديگر که پيراسته از گناه يا خطا نيستند، بپرهيزند.
.
هدف از الزام مودت آنان جز وسيله جوئي براي بقاي دين، و آگاهي مردم از متن شريعت و عمل مردم به دستورات دين، چيز ديگري نيست.
..
شکي نيست که دوستي با اين خاندان و مراوده با آنان، مايه آگاهي انسانهاي تشنه، از حقائق نوراني اسلام، و موجب تکامل فکري و علمي امت است و علم و آگاهي از متن شريعت، انسان را به سوي عمل کشيده سرانجام انسان، راهي به سوي خدا پيدا مي‏کند.
.
.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
.
(1)     امالي شيخ طوسي ، مجلس يوم الترويه ، جزء دوم ، ص95
(2)     درمورد حقيقت "استثناء منقطع " به جلد چهارم " مفاهيم القرآن " مراجعه بفرماييد.
(3)     « اني تارك فيكم الثقلين كتاب الله و عترتي » : من در ميان شما دو چيز گرانبها مي گذارم يكي كتاب خدا و ديگري عترت من .

درود بر پيامبر
.
قرآن يکي از وظايف مؤمنان را اين مي‏داند که بر او درود بفرستند چنانکه مي‏فرمايد:
.
«ان الله و ملائکته يصلون علي النبي يا ايها الذين آمنوا صلّوا عليه و سلّموا تسليماً» (احزاب /56).
.
«خدا و فرشتگان بر پيامبر درود مي‏فرستند اي افراد با ايمان بر او درود بفرستيد، و تسليم وي شويد».
.
محدثان نقل مي‏کنند: وقتي اين آيه نازل گرديد مردم از پيامبر پرسيدند که چگونه بر تو درود بفرستيم پيامبر فرمود: بگويد: «اللهم صل علي محمد و آل محمد کما صليت علي ابراهيم و آل ابراهيم» [1] .
.
(1)     مثل اهل بيتي كسفينة نوح من ركبها نجي و من تخلف عنها غرق ؛ خاندان من بسان كشتي نوح است كه هر كس بر آن سوار شود نجات يافت و گروه مخالف غرق گرديد.

خيانت بر پيامبر حرام است
.
خيانت بر مؤمن مطلقا حرام و درباره پيامبر گرامي اين حرمت از تأکيد بيشتري برخوردار است قرآن در اين مورد مي‏فرمايد:
.
«يا ايها الذين آمنوا لا تخونوا الله و الرسول و تخونوا اماناتکم و انتم تعلمون» (انفال /27).
.
«اي افراد با ايمان! خدا و پيامبر او را خيانت نکنيد و به امانتهاي خود خيانت مورزيد در حالي که مي‏دانيد».
.
آيه درباره «ابولبابه» نازل شده که در کتاب‏هاي تفسير و سيره پيامبر وارد شده است.
.
درخواست استغفار از پيامبر
.
درهاي رحمت خدا و مغفرت و آمرزش او، به روي بندگان باز است، اين فيض گاهي بدون واسطه و احياناً از طريق اولياي او به افراد مي‏رسد از اين جهت قرآن گنهکاران را دستور مي‏دهد که براي تحصيل مغفرت او، حضور پيامبر برسند و از او درخواست کنند که درباره آنان از خدا طلب مغفرت کند و در اين حالت دعاي او مستجاب مي‏باشد و در پوشش مغفرت او قرار مي‏گيرند چنانکه مي‏فرمايد:
.
«ولوانهم اذ ظلموا انفسهم جاؤک فاستغفروا الله واستغفر لهم الرسول لوجدوا الله تواباً رحيماً» (نساء /64).
.
«هر گاه آنان که بر خويشتن ستم کردند پيش تو مي‏آمدند و خود طلب مغفرت کرده و پيامبر نيز درباره آنان طلب آمرزش مي‏کرد، خدا را توبه‏پذير و رحيم مي‏يافتند.»
..
در آيه ديگر منافقان را مذمت مي‏کند و يادآور مي‏شود که: وقتي به آنان گفته مي‏شود که به حضور پيامبر رسند تا وي درباره آنان طلب مغفرت کند سرهاي خود را به عنوان اعتراض به عقب بر مي‏گردانند، چنانکه مي‏فرمايد:
.
«و اذا قيل لهم تعالوا يستغفرلکم رسول الله لووا ررسهم و رايتهم يصدون و هم مستکبرون» (منافقون /5).
.
«همانطور که فيض مادي از طريق اسباب ظاهري به انسانها مي‏رسد، مثلاً اشعه حيات بخش به وسيله خورشيد در اختيار ما قرار مي‏گيرد، همچنين فيض معنوي خدا، گاهي بدون واسطه و گاهي از طريق پيامبران و اولياي خدا به انسانها مي‏رسد و اين حقيقت در دو آيه ديگر کاملاً متجلي است:
.
1- خدا به پيامبر دستور مي‏دهد که در حق مؤديان زکات، دعا کند زيرا دعاي وي مايه سکونت و آرامش خاطر آنها است .
.
چنانکه مي‏فرمايد:
.
«وصل عليهم ان صلوتک سکن لهم (توبه /103): درباره آنان دعا کن، زيرا دعاي تو مايه آرامش خاطر آنان است».
.
2- اين حقيقت به اندازه‏اي روشن بوده که فرزندان گنهکار يعقوب به خاطر پرورش در خانه وحي به آنان توجه داشتند و آنگاه که پرده از راز آنان برافتاد، از پدر درخواست استغفار کرده گفتند:

«قالوا يا ابانا استغفر لنا ذنوبنا انا کنا خاطئين قال سوف استغفر لکم ربي انه هو الغفور الرحيم» (يوسف آيه‏ها 97 و 98).
«گفتند پدرجان براي ما درباره‏گناهان طلب آمرزش بنما زيرا ما خطا کار بوديم (يعقوب گفت به همين زودي براي شما طلب مغفر مي‏نمايم، او بخشايشگر و رحيم است».
..
تا اينجا وظائف مهم مسلمانان درباره پيامبر خدا روشن گرديد، هر چند دائر وظائف گسترده‏تر از اين است ولي اين ده وظيفه به عنوان بارزترين وظائف بيان گرديد.
.
..